Durupınar’ın jeolojik yapısı bilimsel verilerle inceleniyor
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi öncülüğünde, Ağrı’nın Doğubayazıt ilçesindeki Durupınar Formasyonu’nda yürütülen jeolojik araştırmanın arazi etabı tamamlandı. Beş ülkeden yaklaşık 20 uzmanın katıldığı çalışmada toplanan 366 toprak numunesi laboratuvara gönderilirken, elde edilen verilerin değerlendirilmesi ve raporlanmasının 2027 yılı ortalarına kadar sürmesi planlanıyor.
Doğubayazıt ilçesine bağlı Üzengili köyü sınırlarında bulunan ve “Hz. Nuh’un Gemisi” iddialarıyla tanınan Durupınar Formasyonu, uluslararası bir araştırma ekibi tarafından inceleniyor. Çalışmayla alanın jeolojik yapısının ortaya konulması ve gemi anlatılarıyla ilişkilendirilen oluşumun bilimsel veriler üzerinden değerlendirilmesi amaçlanıyor.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Erzurum Bölge Müdürlüğünün 21 Mayıs 2026 tarihli onayıyla başlatılan “Durupınar Formasyonu Jeolojik Araştırma Projesi”, SCÜ Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Cenker Atila başkanlığında yürütülüyor. Araştırmanın 28 Haziran 2026’da başlayan arazi çalışmaları, 11 Eylül 2026 itibarıyla tamamlandı.
Haritalama ve yeraltı taramaları yapıldı
Arazi çalışmalarının ilk aşamasında yüksek çözünürlüklü haritalama, LiDAR taramaları, üç boyutlu modelleme ve hassas GPS ölçümleri gerçekleştirildi. İncelemelerin belirli bir düzen içinde yürütülebilmesi için sahada sistematik bir grid, yani ölçüm ağı oluşturuldu.
Yüzey haritalandırmasının ardından yeraltı radar taramalarına geçildi. Projeye ilişkin verilen bilgilerde, taramaların yerin 70 metre derinliğine kadar uzanan jeolojik katmanları incelemek amacıyla yapıldığı belirtildi.
Bu çalışmalarla formasyonun altında farklı jeolojik özellikler gösteren alanların, boşlukların veya koridor benzeri oluşumların bulunup bulunmadığı araştırılıyor. Olası oluşumların doğal süreçlerle mi meydana geldiği, yoksa insan faaliyetleriyle ilişkili izler taşıyıp taşımadığı, verilerin ayrıntılı değerlendirilmesinin ardından ele alınacak.
Radar taramalarından elde edilen veri setinin analizinin birkaç hafta içinde sonuçlanması bekleniyor. Araştırma henüz analiz aşamasında olduğundan, alanın “Hz. Nuh’un Gemisi” olduğuna ilişkin kesin bir bilimsel sonuç açıklanmış değil.
366 numune laboratuvara gönderildi
Jeofizik incelemelerin ardından gemi biçimini andıran formasyonun iç ve dış kesimlerinden numuneler alındı. Bir ila 15 metre arasındaki derinliklerden çıkarılan karot ve toprak örnekleriyle, yüzeyin altındaki katmanların özelliklerinin belirlenmesi hedefleniyor.
Numuneler üzerinde yapılacak çalışmalar kapsamında organik madde kalıntıları, insan yapımı nesneler ve kültürel dolgu izlerinin bulunup bulunmadığı araştırılacak. Sahadan toplanan toplam 366 numune, karbon izotop analizleri ve yaş tayini çalışmaları için Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi laboratuvarlarına teslim edildi.
Laboratuvar sonuçlarının, arazi ölçümleri ve jeofizik verilerle birlikte değerlendirilmesi planlanıyor. Böylece formasyonun yapısına ve oluşum sürecine ilişkin bulguların farklı inceleme yöntemleriyle karşılaştırılması amaçlanıyor.
Beş ülkeden yaklaşık 20 uzman görev aldı
Uluslararası katılımla yürütülen projede beş ülkeden yaklaşık 20 uzman bilim insanı saha çalışmalarına katıldı. Araştırma sürecinde iki ayrı uluslararası belgeselin çekimleri de gerçekleştirildi.
Arazi etabının tamamlanmasının ardından çalışmalar, veri analizi ve raporlama aşamasına taşındı. Toplanan numuneler ile haritalama ve radar verilerinin kapsamlı değerlendirilmesinin 2027 yılı ortalarına kadar devam etmesi öngörülüyor.
Proje Yürütücüsü Prof. Dr. Cenker Atila, Durupınar Formasyonu’nun jeolojik ve kültürel açıdan ilgi gören bir alan olduğunu belirtti. Uluslararası araştırma heyetiyle titiz bir saha çalışması yürüttüklerini ifade eden Atila, teknolojik ölçüm ve inceleme yöntemlerinden yararlandıklarını söyledi.
Üniversite yönetiminin desteğine de değinen Atila, araştırmanın başlangıcından itibaren projeye katkı sağlayan SCÜ Rektörü Prof. Dr. Ahmet Şengönül’e kendisi ve araştırma heyeti adına teşekkür etti.
Haber: A. ÜNGÖR
